Bối cảnh Vĩ mô

Quốc tế

• Liên minh đảng cầm quyền đã lãnh đạo Nhật Bản 26 năm qua bất ngờ sụp đổ, dẫn tới tương lai bất định của nhà lãnh đạo nữ mới được bầu Sanae Takaichi và tương lai chính sách kinh tế của Nhật Bản.
• Căng thẳng thương mại Mỹ - Trung một lần nữa leo thang khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố áp thuế 100% để đáp trả các biện pháp hạn chế xuất khẩu đất hiếm mới của Trung Quốc. Tuyên bố của ông Trump khiến các thị trường tài chính toàn cầu đồng loạt lao dốc trước lo ngại chiến tranh thương mại tái bùng phát. Dù vậy, giọng điệu ôn hòa hơn của ông Trump vào cuối tuần đã làm dịu lo ngại của thị trường.
• Israel và Hamas đạt được thỏa thuận ngừng bắn tại dải Gaza và trao trả con tin.
• Chính phủ Mỹ tiếp tục đóng cửa, hàng loạt các số liệu kinh tế quan trọng tiếp tục bị trì hoãn, dồn sự chú ý của nhà đầu tư vào căng thẳng thuế quan và các quyết định của Fed.

Việt Nam

• Dữ liệu của Hiệp hội Thị trường trái phiếu Việt Nam (VBMA) ghi nhận 27 đợt phát hành thành công trong tháng 09, giảm mạnh so với 43 đợt của tháng trước Tháng 09, doanh nghiệp huy động 23,700 tỷ đồng qua kênh trái phiếu, giảm phân nửa so với tháng trước và xuống mức thấp nhất nửa năm.
• Cục Thuế (Bộ Tài chính) vừa hướng dẫn các địa phương về giảm, gia hạn nộp thuế, tiền thuê đất với các doanh nghiệp, hộ và cá nhân kinh doanh bị ảnh hưởng bởi bão số 10 và 11 (bão Bualoi và Matmo). Theo đó, doanh nghiệp được miễn toàn bộ thuế đất phi nông nghiệp nếu đất và nhà trên đất bị thiệt hại hơn 50% giá tính thuế. Trường hợp bị thiệt hại khoảng 20-50%, họ được giảm một nửa thuế này.
• Ông Trần Hoài Trang, Phó cục trưởng Cục Điện lực (Bộ Công Thương) cho biết, Bộ đang chỉ đạo Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) sớm triển khai thử nghiệm giá điện hai thành phần với nhóm khách hàng sản xuất có mức tiêu thụ lớn từ tháng 10, trước khi chính thức áp dụng từ năm sau.
• Tại công điện ngày 07/10, Thủ tướng Phạm Minh Chính giao Bộ Tài chính báo cáo Chính phủ về chính sách thuế bất động sản trước ngày 15/10.
• Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), kim ngạch xuất khẩu thủy sản tháng 09 đạt gần 991 triệu USD, tăng 7.5% so với cùng kỳ năm ngoái. Tính chung 9 tháng, xuất khẩu đạt 8.33 tỷ USD, tăng 15.5%. Dự báo, kim ngạch xuất khẩu thủy sản có thể cán mốc 11 tỷ USD trong năm nay - mức cao nhất ba năm qua.

Lãi suất

Lãi suất Liên ngân hàng (LNH) của VND tăng mạnh trong tuần vừa rồi so với những tuần trước đó, đẩy chênh lệch lãi suất giữa VND và USD lên cao. Nguyên nhân chính của hiện tượng này đến từ việc Ngân hàng nhà nước (SBV) hạn chế các biện pháp nghiệp vụ Thị trường mở (OMO) trong tuần vừa rồi, khiến lượng tiền ròng từ nghiệp vụ OMO tồn dư trên thị trường giảm mạnh, thúc đẩy lãi suất VND trên thị trường LNH.

Lợi suất Trái phiếu Chính phủ cũng tăng đều trong thời gian qua. Riêng trong tuần vừa rồi, lợi suất TPCP đã tăng từ 1 đến 4 điểm cơ bản, tùy kỳ hạn. Áp lực phát hành của KBNN để đạt kế hoạch năm cũng như nhu cầu chi tiêu công là động lực chính.

Tỷ giá

Tỷ giá USD trên thị trường đã có một sự phân kỳ rõ ràng giữa các tỷ giá chính thức và tỷ giá tự do. Trên hệ thống LNH, tỷ giá giảm dần trong hai tuần đầu tháng 10, theo đà giảm tỷ giá trung tâm do SBV ấn định, đóng cửa tuần ở mức (bid – ask) 26,340 - 26,343 . Tỷ giá trong tuần được hỗ trợ lớn khi lãi suất VND trên hệ thống LNH tăng mạnh, nới rộng mức chênh lệch lãi suất giữa hai đồng tiền. Xu hướng giảm này còn nổi bật hơn khi trong cùng quãng thời gian, chỉ số DXY đã tăng mạnh. 

Tuy nhiên, trên thị trường tự do, tỷ giá USD vẫn tăng liên tục trong cùng kỳ, khiến chênh lệch giữa tỷ giá USD LNH và tỷ giá USD tự do ngày càng nới rộng, hiện đang ở mức 26,840 - 26,925.

Các ngoại tệ khác

GBP: Bảng Anh suy yếu trên diện rộng trước những quyết định chính sách trái chiều và được coi là “bồ câu” của Ngân hàng Anh.

JPY: Yên Nhật suy yếu trong phần lớn tuần sau khi bà Sanae Takaichi, người ủng hộ chính sách kinh tế của cựu Thủ tướng Abe được bầu làm lãnh đạo liên minh đảng cầm quyền. Quan điểm chính sách của bà Sanae có thiên hướng khiến đồng JPY yếu đi, nhưng việc liên minh đảng cầm quyền bất ngờ sụp đổ vào thứ Sáu khiến triển vọng này trở nên mơ hồ hơn, đẩy đồng JPY tăng trở lại.

NDT: Đồng Nhân dân tệ trên thị trường quốc tế trong tuần nhìn chung ổn định. Tuy nhiên, sự ổn định này là nhờ NHTW Trung Quốc PBOC liên tục mua USD trên thị trường ngoại hối để can thiệp tỷ giá. Triển vọng trung hạn vẫn là đồng NDT tăng giá.

Hàng hóa

Giá vàng thế giới liên tục tăng trong thời gian qua với sự hỗ trợ của nhiều yếu tố. Trong đó, yếu tố then chốt, mang tính dài hạn vẫn là lực mua của các NHTW, một nỗ lực để đa dạng hóa dự trữ ngoại hối, vốn đã kéo dài từ 2022. 

Ngoài ra, sự bất ổn về chính trị và tài khóa của Mỹ, cũng như một số nền kinh tế lớn như Anh, Pháp… cũng hỗ trợ giá vàng. Các giao tranh vũ trang như Israel – Iran, Israel – Hamas dần lắng xuống giúp kiềm giữ, nhưng không thể khiến giá đảo chiều.

Giá dầu thô Mỹ WTI vẫn duy trì xu hướng giảm, bất chấp việc OPEC+ quyết định nâng sản lượng khai thác thấp hơn kỳ vọng. Dù vậy, trước việc tồn kho dầu của Trung Quốc xuống thấp, giá khó có thể giảm sâu lâu hơn nữa.

Tài sản số

Thị trường tiền số chứng kiến cú sụt giảm sâu vào phiên giao dịch thứ Sáu tuần trước, với hơn 19 tỷ USD bị tất toán (chủ yếu là các lệnh mua), và hơn 1.6 triệu tài khoản bị thanh lý lệnh trong đợt sụt này. Nguyên nhân ban đầu được cho là do việc ông Trump đe dọa đánh thuế nặng lên hàng hóa Trung Quốc.

Tuy nhiên, các dữ liệu thị trường cho thấy một loạt các lệnh chờ bán lớn được đặt trước thời điểm ông Trump đưa ra thông báo tới gần 1h30p. Điều này có thể loại trừ khả năng đợt sụt gây ra bởi tuyên bố của ông Trump, mà có thể là một đợt pump & dump của các tài khoản lớn.